ULUSLARARASI İSLAMİ FİNANS KURUMLARI

İSLAM KALKINMA BANKASI (IDB)

1973 yılı sonlarında Cidde’de toplanan İslâm ülkeleri Maliye bakanlarınca yayınlanan niyet beyannamesine dayanılarak kurulmuştur.  1975 yılı temmuz ayındaki ilk toplantısı ile açılışını yaparak 20 Ekim 1975 tarihinde resmen faaliyete geçmiştir.

İslâm Kalkınma Bankası (Islamic Development Bank [IDB]), İslâm Konferansı Teşkilatı’na üye ülkelerle diğer ülkelerdeki Müslüman azınlıkların ekonomik kalkınma ve sosyal gelişmelerinin İslâmî kurallar çerçevesinde desteklenmesi amacıyla teşkil edilmiş milletlerarası bir finans kurumudur. 

İslâm Kalkınma Bankası, kuruluş amacı olan ekonomik kalkınma ve sosyal gelişme hedefine ulaşmak için üye ülkelerin ekonomik ve sosyal içerikli alt yapı projelerini finanse etmekte; aynı amaçlara hizmet eden başka uluslararası ve bölgesel yardım kurumları ile iş birliği yapmakta; üye ülkelerin proje üretme kapasitelerini arttırmak için teknik yardımlarda bulunmakta; üye ülkeler arasında en başta yatırım malları olmak üzere her çeşit ticaretin gelişmesine finansman desteği vermekte; bankanın sosyal amaçlarını gerçekleştirmek ve Müslüman azınlıklara yardım ve hizmet yapılabilmesi için özel fonlar kurup işletmektedir.

İslâm ekonomisi ve özellikle İslâmî ticaret kuralları üzerinde bilimsel araştırmalar gerçekleştirerek sonuçlarını yayımlamakta; ilgi alanındaki konularda üye ülkelere ve Müslüman azınlıklara uzman yetiştirme amacıyla eğitim programları düzenlemekte ve burslar vermekte; mevduat kabul etmekte ve İslâmî kurallara uygun finans modelleriyle yeni malî kaynaklar geliştirmektedir.

İSLAM ÜLKELERİ İSTATİSTİKSEL EKONOMİK SOSYAL ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZİ (SESRIC)

İslam İş birliği Teşkilatı (İİT) 8. Dışişleri Bakanları Toplantısı çerçevesinde 1977 yılının mayıs ayında Trablus’ta İslam İş birliği Teşkilatı’na (İİT) bağlı bir kuruluş olarak kurulmasına karar verilen İslam Ülkeleri İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi (SESRIC), 1 Haziran 1978 tarihinde Ankara’da faaliyetlerine başlamıştır.

SESRIC, Ekonomik ve Sosyal Araştırma, Eğitim ve Teknik İş birliği, İstatistik ve Enformasyon, Yayın ve Bilgi İşlem ve İdari ve Mali İşler olmak üzere beş departmandan oluşmaktadır.

SESRIC’in sorumluluk alanına giren başlıca üç konu; Üye ülkelerle ilgili sosyo-ekonomik istatistiklerin yine üye ülkelerin kullanımı için toplanması, derlenmesi, düzenlenmesi ve yayınlanması, Üye ülkeler arasındaki işbirliklerinin geliştirmesine yardımcı olmak amacıyla üye ülkelerdeki sosyal ve ekonomik gelişmelerin araştırılıp, değerlendirilmesi ve raporlanması, Üye ülkelerin ihtiyaçları ve İslam İşbirliği Teşkilatı’nın genel amaçları doğrultusunda seçili alanlarda eğitim programları organize edilmesidir.

Bu sorumluluk alanlarının aynı sıra, SESRIC, İİT ve Birleşmiş Milletler (BM) kuruluşları arasında teknik iş birliği koordinasyon sağlamaktadır. Ayrıca İslam İş birliği Teşkilatı’nın ana araştırma kolu olan SESRIC, İİT bünyesinde düzenlenen çok sayıda ekonomik, sosyal ve teknik iş birliği toplantı ve konferansları için temel sosyo-ekonomik raporların yanı sıra, altyapı dokümanları hazırlama görevini de yürütmektedir.

ULUSLARARASI İSLAMİ DERECELENDİRME KURUMU (IIRA)

Uluslararası İslami Derecelendirme Kurumu (IIRA), İslami finans ilkelerine uygun meselelere bağımsız değerlendirmeler sağlamak üzere kurulmuştur. Amacı, başta İslam Ülkeleri Örgütü (İİT) bölgesinde yerel sermaye piyasalarının geliştirilmesi ve dünya genelinde etik finansa verdiği derecelendirmeler yoluyla ivme kazandırmaktır.

IIRA, İslam Kalkınma Bankası (IDB) tarafından tasarlanan İslami finansmanı desteklemek için bir altyapı kurumu olarak kurulmuştur. İslam Kalkınma Bankası önde gelen bir hissedar olmaya devam etmekte ve Yönetim Kurulu Başkanı olarak gözetimini sürdürmektedir.

Merkezi Bahreyn Krallığı’nda bulunan IIRA, 2005 yılında faaliyete geçmiştir. Kurum, değerlendirmelerde adalet vurgu yapmakta, işlemin gerçekleştirilme şeklinin, işlemin kendisi kadar önemli olduğunu belirtmektedir.

IIRA ayrıca İslam ülkelerinde eğitim atölyeleri düzenlemektedir. Bu çalıştaylar, İslami Finans kavramlarını yeni pazarlara tanıtmayı ve daha köklü İslami Finans merkezleri için İslami Finans anlayışını derinleştirmeyi amaçlamaktadır.

İSLAMİ ARAŞTIRMALAR VE EĞİTİM MERKEZİ (IRTI)

İslami Araştırma ve Eğitim Enstitüsü (IRTI), İslami Ekonomi ve Finans’ta bilgi yaratma ve yaymadan sorumlu olan İslam Kalkınma Bankası (IDB) Grubunun bir üyesidir. Grubun 10 Yıllık Stratejisi ve Programı çerçevesinde bilgiye dayalı sürdürülebilir kalkınma için bir katalizör görevi görmektedir. Kurum, İslam Ekonomisi ve Finansı ilkelerine uygun olarak, IDB Üye Ülkelerinin karşılaştığı kalkınma zorlukları için yenilikçi, bilgiye dayalı çözümler sunmaya öncülük etmekte, sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine ulaşmak için IDB Üyesi Ülkelere öğrenme ve kapasite geliştirme konusunda öncülük etmekte ve Dünya çapında İslami Finans endüstrisinin gelişimini desteklemek için araştırmalar yapmak, insan sermayesini geliştirmek ve bilgi hizmetleri sunmak için çalışmaktadır.

ULUSLARARASI İSLAMİ LİKİDİTE YÖNETİM KURULUŞU (IILM)

Uluslararası İslami Likidite Yönetimi Kuruluşu (The International Islamic Liquidity Management Corporation, IILM) faizsiz esaslara göre faaliyet gösteren bankaların likidite yönetimlerinin kolaylaştırılması ve bu doğrultuda yeni finansal araçların oluşturulması amacıyla kurulmuştur. TCMB, 25 Ekim 2010 tarihinde IILM Kuruluş Anlaşması’nı imzalayarak IILM’e hissedar olmuştur. IILM’in diğer hissedarları ise Malezya, Endonezya, Lüksemburg, Nijerya, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar ve Mauritus Merkez Bankaları ile İslam Kalkınma Bankasıdır.

Uluslararası İslami Likidite Yönetimi Şirketi (IILM), etkin bir İslami likidite yönetimini kolaylaştırmak için Şeriat uyumlu finansal araçlar oluşturmak ve ihraç etmek üzere merkez bankaları, para otoriteleri ve çok taraflı kuruluşlar tarafından kurulan uluslararası bir organizasyondur.

IILM, İslami finansal hizmetler sunan kurumlar için daha likit Şeriat uyumlu finansal piyasalar yaratarak uluslararası yatırım, bağlantılar ve finansal istikrarı artırmayı hedeflemektedir.

IILM üyeliği merkez bankalarına, para otoritelerine, mali düzenleyici otoritelere, finans veya ticaret bakanlıklarına veya ajanslarına ve çok taraflı kuruluşlara açıktır. Mevcut hissedarlar Endonezya, Kuveyt, Lüksemburg, Malezya, Mauritius, Nijerya, Katar, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri Merkez Bankaları ve İslami Özel Sektör Geliştirme Kurumu’dur. İslam Kalkınma Bankasının 2-3 Kasım 1999 tarihlerinde Cidde’de yapılan yıllık toplantısında üye ülkelerdeki özel sektör yatırımlarının mali ve teknik yönden desteklenmesi amacıyla İslam Özel Sektörün Geliştirilmesi Kurumu adlı, tüzel kişiliğe sahip, bir uluslararası kurum kurulması bankanın Guvernörler Kurulu tarafından onaylanmıştır. Kurum 8 Temmuz 2000 tarihinde faaliyete geçmiştir.

IILM’nin Faydaları;

  • Finansal sıkışıklık dönemlerinde İslami finansal kuruluşların likidite yönetimini kolaylaştırmak,
  • İslami bankalar arası piyasaların bölgesel ve küresel olarak entegrasyonunu teşvik etmek,
  • İslami finansal kuruluşların geleneksel bankalar karşısında rekabet güçlerini dengelemek,
  • Düzenli ihraçlarla, diğer İslami finansal ürünlerin etkin fiyatlanması için risksiz bir gösterge oluşturmak,
  • Yerel İslami bankalar arası piyasaların gelişmesine yardım etmek şeklinde sıralanabilir.

ULUSLARARASI İSLAMİ FIKIH AKADEMİSİ (IIFA)

İslam Fıkıh Akademisi, Cidde, Suudi Arabistan merkezli İslami eğitim Akademidir. Mekke ve Taif şehirlerinde yapılan Üçüncü İslam Zirvesi Konferansı tarafından kabul edilen 8/3-C sayılı Karar (I.S.), İslam Fıkhı (Hukuk) Akademisi’nin (IFA) kurulması çağrısında bulunmuş ve Haziran 1983’te kurulmuştur. Geleneksel İslam bilimlerine dayanmakta ve kültür, bilim ve ekonomi alanlarındaki bilgileri ilerletmeyi amaçlamaktadır.

Temel amacı, insanlık ile ilgili konuları İslam hukuku ve ahlakına uygun olarak ele almaktır. IFA’nın faaliyetleri, araştırma ve belgelerin sonuçlandırılması, etkinlik ve toplantıların düzenlenmesi şeklindedir.

İSLAMİ FİNANSAL HİZMETLER KURULU (IFSB)

İslami Finansal Hizmetler Kurulu (IFSB); Bahreyn, Endonezya, İran, Kuveyt, Malezya, Pakistan, Suudi Arabistan ve Sudan’ın yanı sıra İslam Kalkınma Bankasının da üyeliğiyle 2002 yılında 9 üye ile kurulmuştur.

IFSB’nin Nisan 2017 itibariyle; 70 düzenleyici ve denetleyici makam, 7 Uluslararası sivil toplum kuruluşu ve 57 yargı bölgesinde faaliyet gösteren 106 piyasa oyuncusu (finansal kurumlar, profesyonel firmalar, endüstri dernekleri ve borsalar) olmak üzere toplam 183 üyesi bulunmaktadır. IFSB, Malezya’nın ev sahipliği yaptığı uluslararası bir kurumdur.

İslami Finansal Hizmetler Kurulu (IFSB), bankacılık, sermaye piyasaları ve diğer sektörleri kapsayacak şekilde geniş çapta tanımlanmış, küresel ihtiyati standartlar ve İslami Finans için yol gösterici ilkeler sunarak İslami finansal hizmetler endüstrisinin sağlamlığını ve istikrarını teşvik eden ve geliştiren uluslararası bir standart belirleme kuruluşudur. IFSB ayrıca İslami Finans ile ilgili konularda araştırmalar yürütmekte ve girişimleri koordine etmekte, düzenleyiciler ve sektör paydaşları için yuvarlak masa toplantıları, seminerler ve konferanslar düzenlemektedir.

IFSB’nin kurumsal yönetim tanımlarına bakıldığında amacın dürüstlük/adalet (fairness), iç tutarlılık (integrity) ve hesap verebilirliği (accountability) sağlamak olduğu görülmektedir. Bu değerler, İslam’ın ticaret anlayışı açısından da son derece önemlidir.

Sağlam ve şeffaf İslami finansal hizmetler endüstrisinin gelişimi için İslam hukukuna uygun uluslararası yeni standartlar geliştirmek, İslami finansal ürünler sunan kurumların etkin denetimi ve düzenlemesi hakkında rehberlik etmek, risklerin belirlenmesi, ölçülmesi, yönetilmesi ve açıklanmasını geliştirmek, halihazırda uluslararası para ve finansal sistemlerin ve üye ülkelerin mali istikrar ve sağlamlık standartlarını belirleyen ilgili kuruluşlarla iş birliği yapmaktır.

İlaveten etkili işlemler ve risk yönetimi için araçları ve prosedürleri geliştirerek girişimleri koordine etmek ve genişletmek, İslami finansal hizmetler sektörünün geliştirilmesinde üye ülkeler arasında iş birliğini teşvik etmek, İslami finansal hizmetler endüstrisinin ve ilgili piyasaların etkili bir şekilde düzenlenmesi ile ilgili beceri gerektiren alanlarda çalışan personelin eğitime ulaşmasını kolaylaştırmak, İslami finansal hizmetler endüstrisiyle ilgili alanlarda anketler, araştırmalar yapmak ve bunları yayınlamak, İslami bankalar, finansal kurumlar ve endüstri uzmanları hakkında veri tabanı oluşturmak, IFSB Genel Kurulunun zaman zaman kabul edeceği diğer tüm hedefleri yerine getirmek gibi amaçları vardır.

İSLAMİ FİNANSAL KURULUŞLAR MUHASEBE VE DENETİM STANDARTLARI ORGANİZASYONU (AAOIFI)

Uluslararası düzeyde İslami ilkelerle uyumlu muhasebe standartları oluşturma çalışması ilk defa 1991 yılında Bahreyn Manama’da İslami Finansal Kuruluşlar Muhasebe ve Denetim Standartları Organizasyonu’nun (Accounting and Auding Organisation for Islamic Financial Institution – AAOIFI) kurulmasıyla başlamıştır.

AAOIFI kâr amacı gütmeyen uluslararası özerk bir kuruluştur. Kuruluş, İslami bankacılık ve finans sektörüne yönelik Şer’i standartların yanı sıra muhasebe, denetim, kurumsal yönetim ve etik konularında uluslararası düzeyde standartlar düzenlemekte ve geliştirmektedir. Bugün birçok ülkede gönüllülük esası ile Umman’da ise yasal zorunlulukla uygulanmaktadır.

Bahreyn’de 1991 yılında kurulan AAOIFI’nin temel sorumluluğu, İslami Finans Endüstrisi için gereken standartların geliştirilmesi ve yayınlanmasıdır. Muhasebe, Denetim, Etik Değerler ve Kurumsal Yönetim konularında standartlar yayınlamaktadır. Bu standartlar bazı ülke merkez bankaları ve mevzuat otoriteleri tarafından da rehber olarak kabul edilmiştir. AAOIFI tarafından ilk çıkarılan mesleki ahlâk kuralı muhasebe ve denetim elemanları için çıkarılan kurallardır.

Daha önce İslâmî Bankalar ve Finans Kuruluşları İçin Finansal Muhasebe Kuruluşu adıyla bilinen AAOIFI, birkaç tane İslâmî Finans Kuruluşu tarafından imzalanan kuruluş sözleşmesi uyarınca 26 Şubat 1990 yılında Cezayir’de kuruldu. AAOIFI 27 Mart 1991 yılında herhangi bir kâr amacı gütmeyen bağımsız tüzel kişiliğe sahip uluslararası bir kuruluş olarak Bahreyn’de tescil edildi.

AAOIFI’nin amaçlarını şöyle sıralamak mümkündür:

(1) İslâmî finans kuruluşları için muhasebe ve denetleme anlayışını geliştirmek.

(2) Bu anlayışı eğitimler, konferanslar ve sempozyumlar düzenlemek, süreli yayınlar çıkarmak ve araştırmalar hazırlamak gibi yollarla yaymaya ve uygulamaya çalışmak.

(3) İslâmî finans kuruluşları için hazırlanan ve hayatın tüm alanlarını düzenleyip kuşatan İslâm hukukuna ait hükümler ile ilkeler yanında bu kuruluşların ortaya çıktığı toplum yapısını da esas alan İslâmî standartları hazırlamak, yayınlamak, açıklamak, incelemek ve tashih etmek.

(4) İslâmî finans kuruluşuna ait finansal tabloları kullananların verilen bilgilere güvenini artırmak ve onları bu kuruluşlarla çalışmaya (yatırımlar, finansman, mevduat yatırma ve bankacılık hizmetlerinden yararlanma) teşvik etmektir.

ULUSLARARASI İSLAMİ FİNANS PİYASASI (IIFM)

IIFM, Bahreyn, Brunei, Endonezya, Malezya, Sudan, Pakistan, BAE’nin merkez bankaları ve kamu kurumları ile İslam Kalkınma Bankası gibi daimî üyelerinin ortak çabaları ile 2002 yılında Bahreyn’de kurulmuştur.

IIFM (International Islamic Financial Market) temel olarak belirli İslami ürünler, dokümantasyon ve ilgili süreçlerin standartlaştırılmasına odaklanmaktadır. Amacı; İslami bankaları düzenleyen otoriteler arasında iş birliği kurulması, enstrümanların vade yapısını genişleterek likidite probleminin çözülmesi, ülkelerin varlığa dayalı menkul kıymet çıkarma olanağının değerlendirilmesi ile İslami sermaye ve para piyasalarının kuruluşu, geliştirilmesi ve tanıtımıdır. IIFM, sektörün sermaye ve para piyasası segmentindeki düzenleyicilerle İslami finans piyasası katılımcıları arasında bağlantı kurmaktadır.

İSLAMİ BANKALAR VE FİNANS KURUMLARI GENEL MECLİSİ (CIBAFI)

CIBAFI, 2001 yılında kurulan ve merkezi Bahreyn Krallığı’nda bulunan uluslararası bir organizasyondur. CIBAFI, İslam İş birliği Teşkilatı’na (İİT) bağlıdır.

CIBAFI, küresel olarak İslami finansal hizmetler endüstrisini temsil eder, üyeleri arasında ve benzer ilgi ve hedeflere sahip diğer kurumlarla iş birliğini pekiştirir.

İslami Bankaları, piyasa oyuncularını, uluslararası hükümetler arası örgütleri ve profesyonel firmaları ve sektör derneklerini temsil eden 34 yargı bölgesinden 130’dan fazla üyesi ile CIBAFI, uluslararası İslami finans mimarisinde önemli bir parça olarak kabul edilmektedir. CIBAFI, İslami finansal hizmetler endüstrisinin ve sağlam sanayi uygulamalarının gelişimini teşvik eden düzenleyici, finansal ve ekonomik politikaları savunan öncü kurum olarak İslami finansal hizmetler endüstrisini destekleme göreviyle, İslami finans değerlerinin ve ilgili politika ve düzenlemeleri, araştırma ve İnovasyonu ve eğitim ve mesleki güçlendirmeyi hedefler.

ŞER’İ KURULLAR

İç süreçlerin uygunsuzluğu veya başarısızlığı nedeni ile zarar oluşması riski operasyonel risk olarak değerlendirilir. Danışma kurullarının yapısı iç süreçlerle doğrudan ilgili ve ilişkili olduğundan kararları operasyonel riskten ari değildir. Ayrıca fetva çatışması durumunda süregelen faaliyetler için ilave bir operasyonel risk, merkezi danışma kurulu mekanizması ile aşılamazsa, ortaya çıkar. Bu riske İslami meşruluk riski (Shariah-compliance risk) denir. Henüz dünyada meşruluk riski ölçülecek yöntem geliştirilmemiştir.

İslami finans sistemi açısından finansal aracıların ayrı bir finansal aracı türü olarak örgütlenmelerinin zorunlu değildir. Önemli olan aracılık faaliyetinin İslami kurallara uygun şekilde yerine getirilmesi ve aracıların sundukları ürün ve hizmetlerin İslami kurallara uygun olmasıdır. Dünya uygulamalarında bu yönden bir uygunluk sağlanması açısından İslami finans hizmeti veren kuruluşların şeriat danışma kurulları/şeriat danışmanları görevlendirmeleri öngörülmüştür.

Ayrıca İslami Finansal Kurumlardaki kurumsal yönetimin bir amacı da birçok riskin yanı sıra özellikle yönetim riskiyle başa çıkmaktır. Yönetim riski, bir kurumu yönetme konusundaki başarısızlıktan, ticaret yapma ve sözleşmeleri yerine getirme konusundaki ihmalden ve zayıf iç ve dış ortamdan kaynaklanan risktir.

İslami iktisat tarihinde, Hisbe olarak bilinen teşkilat aracılığıyla piyasanın düzenlenip denetlendiği ve aynı zamanda kamu düzenini koruma denetleme yükümlülüğünü yürüttüğü bilinmektedir. Bu sebeple, günümüzdeki şer’i kurullarla hisbe teşkilatı arasında bağlantı kurulmuştur. Bu faaliyet mahiyet itibariyle “dış kaynaklı denetim” niteliğindedir. Şer’i danışma kurulları ise, genellikle kurum içi danışma ve denetim hizmeti görmektedir ve bu yönüyle hisbeden farklılık arz etmektedir.

Şer’i kurulları etkinlik düzeyleri açısından üçe ayırmak mümkündür:

a. Uluslararası Düzeydeki Şer’i Kurullar: Uluslararası şer’i kurullar genellikle AAOIFI ve IDB gibi çok sayıda Müslüman ülkenin iş birliğiyle kurulmuş yapılardaki bağımsız şer’i kurullarını ifade eder.

b. Ulusal Düzeydeki (Merkezi) Şer’i Kurullar: Bir ülke çapında yetkili şer’i kurullardır. Halen merkez bankasında veya düzenleme otoritesi düzeyinde şer’i kurulu bulunan beş ülke bulunmaktadır: Malezya, Endonezya, Brunei, Pakistan, Sudan ve İran. Bu düzeydeki şer’i kurullar, ahenk sağlama ve fetvanın standartlaşması konusunda ciddi rol almaktadır. İran dışındaki bu ülkelerde, ayrıca bütün İslami finans kurumlarının kendi şer’i kurulunun bulunması da zorunludur.

c. İslami Finans Kurumları Düzeyinde Şer’i Kurullar: En yaygın şer’i kurul uygulamasıdır. Kurumların kendi bünyelerinde oluşturdukları şer’i kurullardır. Bu şer’i kurullar, kuruluş sözleşmelerinde belirtildiği şekilde oluşturmaları gerekir. “Mikro düzeyde” olarak ifade edilebilecek bu tür şer’i kurullar, bir dizi sorumluluk üstlenmektedir. Bunların arasında, ürün geliştirmeye katılma, şer’i meselelerle ilgili hususları gözden geçirme ve onaylama, şer’i denetim, yıllık olarak İslam Hukukuna uygunluk raporu düzenlemek, hisse, senet, sukuk ve diğer araçlara yatırımlarının İslam hukukuna uygun olmasını temin etmek ve zekatı hesaplamak bulunmaktadır.

İslami kurumsal yönetim, İslam hukukunun ve ticaret ahlakının prensiplerini esas aldığı için, bunu sağlamak üzere, “şer’i yönetim” olarak bilinen ek yönetim unsurlarını gerektirmektedir. Şer’i yönetim sistemi, kurumsal yönetim çerçevelerine özel ve özgün bir yapıdır. Bu sistemde, İslam hukukuyla ilgili hususları gözetleyen, şer’i kurul, iç ve dış şer’i denetim birimi ve iç şer’i uyum birimi gibi ek birimler bulunmaktadır.

Ayrıca bkz.:

İSLAMİ FİNANSIN TARİHSEL GELİŞİMİ,

ETİK FİNANS MI İSLAMİ, İSLAMİ FİNANS MI ETİK

KAYNAKÇA

Dede, K. (2017). Katılım Bankalarında Hazine Ürünleri ve Sermaye Piyasası Uygulamaları. İstanbul: Türkiye Katılım Bankaları Birliği.

Dinç, Y. (2016). Katılım Bankalarının Danışma Kurullarının Kurumsal Yönetim Unsuru Olarak Değerlendirmesi. İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD), 2(2), 83-103. http://dergipark.gov.tr/jief/issue/27745/293244 adresinden erişildi.

Ersoy, M., Çatıkkaş, Ö. ve Yatmaz, A. (2018). İslami Muhasebenin Geleneksel Muhasebe ile Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi. Uluslararası İslam Ekonomisi ve Finansı Araştırmaları Dergisi, 4(1), 96-110. doi:10.25272/j.2149-8407.2018.4.1.06

Güney, N. (2015). İslami Fi̇nansta Şer’i Yöneti̇m Uygulamaları ve Konuyla İlgi̇li̇ Tartışmalara Genel Bi̇r Bakış. Turkish Journal of Islamic Economics, 2(2), 45-45. doi:10.15238/tujise.2015.2.2.45-69

IFSB. 28 Ocak 2020 tarihinde https://www.ifsb.org/ adresinden erişildi.

IFSB Nedir? – Katılım Bülteni. 2 Şubat 2020 tarihinde https://www.katilimbulteni.com/ifsb-nedir/ adresinden erişildi.

International Islamic Fiqh Academy, Jeddah – Wikipedia. 7 Şubat 2020 tarihinde https://en.wikipedia.org/wiki/International_Islamic_Fiqh_Academy,_Jeddah adresinden erişildi.

Islamic Reseache and Training Institute. 7 Şubat 2020 tarihinde https://irti.org/about-us/ adresinden erişildi.

İslam Kalkınma Bankası – TDV İslâm Ansiklopedisi. 7 Şubat 2020 tarihinde https://islamansiklopedisi.org.tr/islam-kalkinma-bankasi adresinden erişildi.

İslam Özel Sektörü Geliştirme Kurumu Kurucu Anlaşması Hk.; T.C. Dışişleri Bakanlığı. 10 Şubat 2020 tarihinde http://www.mfa.gov.tr/no_144–_4-kasim-2004__islam-ozel-sektoru-gelistirme-kurumu-kurucu-anlasmasi-hk__.tr.mfa adresinden erişildi.

İslam Ülkeleri İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi – Vikipedi. 7 Şubat 2020 tarihinde https://tr.wikipedia.org/wiki/İslam_Ülkeleri_İstatistik,_Ekonomik_ve_Sosyal_Araştırma_ve_Eğitim_Merkezi adresinden erişildi.

The Islamic International Rating Agency. 7 Şubat 2020 tarihinde http://iirating.com/corprofile.aspx adresinden erişildi.

Türker, H. (2010). İslami Finans Sisteminde Finansal Aracılık. Sermaye Piyasası Kurulu Aracılık Faaliyetleri Dairesi.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.